Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), dikkat, dürtüsellik ve hareketlilik alanlarında farklı gereksinimlerle ilişkili nörogelişimsel bir durumdur. Öğrencinin zorlandığı alanlar “isteksizlik”, “tembellik” veya “yaramazlık” olarak etiketlenmemelidir. Eğitim desteğinin amacı çocuğu baskı altında tutmak değil; öğrenmeye erişimini, öz düzenleme becerilerini ve okul yaşamına katılımını desteklemektir.
DEHB, Millî Eğitim Bakanlığının güncel destek eğitim programları listesinde tek başına ayrı bir destek eğitim programı değildir. Bu nedenle Balamir’de yapılacak çalışmalar, bireyin RAM kararı, devam ettiği resmî program, okul düzenlemeleri ve BEP hedefleri kapsamında ele alınır. DEHB tanısı ise hekim tarafından yürütülen klinik değerlendirme sürecidir; özel eğitim kurumu tanı koymaz ve ilaç tedavisi düzenlemez.
Eğitim ortamında hangi düzenlemeler destekleyici olabilir?
- Görevleri kısa, açık ve yönetilebilir basamaklara ayırmak
- Yönergeleri sadeleştirmek ve anlaşıldığını kontrol etmek
- Görsel program, kontrol listesi ve zamanlayıcı kullanmak
- Dikkat dağıtıcı uyaranları öğrencinin gereksinimine göre azaltmak
- Göreve başlama ve sürdürme için öngörülebilir rutinler oluşturmak
- Kısa hareket araları ve uygun oturma düzeni planlamak
- Olumlu davranışı açık, somut ve gecikmeden geri bildirmek
- Öz izleme, planlama ve tamamlanan işi kontrol etme becerilerini desteklemek
Bu düzenlemelerin tamamı her öğrenci için uygun olmayabilir. Öğrencinin yaşı, duyusal gereksinimleri, okul ortamı, eşlik eden öğrenme güçlükleri ve güçlü yönleri dikkate alınmalıdır.
BEP hedefleri nasıl seçilir?
Hedefler “daha dikkatli ol” gibi genel ifadeler yerine gözlenebilir davranışlarla yazılır. Örneğin göreve başlama süresi, bir yönergenin basamaklarını tamamlama, yardım isteme, çalışma materyalini düzenleme veya kısa bir etkinlik boyunca çalışmayı sürdürme gibi işlevsel hedefler belirlenebilir. Düzenli veri toplanır; işe yaramayan düzenleme değiştirilir.
Aile-okul-kurum iş birliği
DEHB ile ilişkili gereksinimler ortamlar arasında farklı görünebilir. Bu nedenle aile, okul ve destek eğitim ekibinin gözlemleri birlikte değerlendirilmelidir. Ortak ve az sayıda öncelik belirlemek; çocuğa her ortamda birbiriyle çelişmeyen, anlaşılır beklentiler sunmak önemlidir.
Hak temelli yaklaşım
Çocuğun davranışı üzerinden utandırıcı, cezalandırıcı veya damgalayıcı dil kullanılmamalıdır. Her zorluk DEHB’ye bağlanmamalı; uyku, kaygı, öğrenme güçlüğü, çevresel koşullar ve diğer etkenler ilgili uzmanlarca değerlendirilmelidir. Hiçbir eğitim yöntemi kesin sonuç garantisi vermez.
Ön görüşme
Mevcut sağlık değerlendirmeleri, RAM raporu, okul gözlemleri ve ailenin öncelikleri üzerinden eğitim gereksinimlerini konuşmak için ön görüşme planlayabilirsiniz.
Balamir iletişim ve ön görüşme bilgilerini görüntüleyin
Resmî kaynaklar
- MEB DEHB bülteni duyurusu ve kaynakları
- MEB Öğretmenler İçin Bilgilendirme Kitapçıkları
- MEB güncel destek eğitim programları listesi
- MEB BEP yol haritası
Son içerik kontrolü: Ağustos 2026.

